In dit artikel wordt ingegaan op:
- De kenmerken waaraan een las idealiter moet voldoen
- Zuiveringsapparatuur en –technieken
- De uiteindelijke kwaliteit van een las
De experts van Dinnissen Process Technology staan klaar voor al uw vragen:
Neem contact op met Juul Jenneskens 077 467 3555
De kenmerken waaraan een las idealiter moet voldoen
Bedrijven die voedsel verwerken, worden geacht dat op een veilige en hygiënische manier te doen. De hygiëne hangt van een aantal factoren af, waaronder ook van de kwaliteit van de oppervlakken waarmee het product in aanraking komt. Dit artikel gaat specifiek over stoffen die in aanraking komen met lasoppervlakken. Deze lasoppervlakken in roestvrijstalen leidingen zijn vaak de delen die het eerste slijten en waardoor ook de hygiëne in het gedrang kan komen. Om die slijtage zo lang mogelijk uit te stellen, zouden de gelaste delen in het ideale geval moeten voldoen aan alle volgende punten:
- Een volledige doorlassing,
- zonder scheuren of porositeit,
- geen doorbrandingen,
- goede samensmelting,
- goede uitlijning,
- geen interne verkleuring,
- geen holte,
- geen bolvorming,
- geen insluitsels,
- geen toegenomen oppervlakteruwheid,
- geen grote oneffenheden,
- geen bijbehorende metallurgische veranderingen,
- geen arc strikes.
Helaas is het in de praktijk vrijwel onmogelijk om een las te laten voldoen aan alle bovenstaande kenmerken. Dit betekent niet dat een las zonder deze kenmerken zomaar geschikt is voor de voedingsindustrie. Hij moet namelijk wel altijd hygiënisch gezien aanvaardbaar zijn. Er is echter wel een manier om zoveel mogelijk gewenste kenmerken te behalen. Dit kan door het controleren van alle processtappen binnen het gehele lasproces. Dat is ook de reden waarom men vaak de voorkeur geeft aan automatisch lassen in plaats van handmatig lassen. Bij automatisch lassen kan namelijk de herhaalbaarheid en consistentie worden gegarandeerd, wat leidt tot een betere controle op het lasproces.
Een automatische las zorgt voor meer garanties op het gebied van reproduceerbaarheid en consistentie. Toch is de lasoperator ook verantwoordelijk voor veel factoren die invloed hebben op de kwaliteit van een mechanische las. Daarom is het van cruciaal belang dat de lasoperator een goede opleiding heeft gehad en werkt met de juiste SOP’s (Standard Operating Procedures) in een hygiënische omgeving. Dit in combinatie met kwalitatief goede apparatuur zorgt voor de hoogste kans op een hoogwaardige las.

Food-grade lassen van leidingwerk

Food-grade lassen
Zuiveringsapparatuur en zuiveringstechnieken
Een schone en corrosievrije interne las kan alleen worden verkregen bij een laag zuurstofgehalte. Op afbeelding 1 is te zien wat de invloed is van verschillende zuurstofgehaltes in zuiver argon gas op de verkleuring van de las. Verkleuring is niet wenselijk. Om zo hygiënisch mogelijk te lassen, zijn daarom een goede zuiveringstechniek en geschikte zuiveringsapparatuur noodzakelijk. Bovendien is interne zuivering tijdens alle stadia verplicht.
Om voor genoeg gasdekking te zorgen, moet de zuiveringsapparatuur voorzien zijn van een goede afdichting. Dit zorgt ervoor dat er geen zuurstof in het buissysteem kan binnendringen. Voor korte buisstukken kunnen daar zowel siliconen als rubberen pluggen voor gebruikt worden. Beide zijn goedkoop en gebruiksvriendelijk. Bij langere verbindingen zijn gaskamers meer geschikt. Die zijn voordelig omdat er maar een klein deel van de buis met gas gevuld hoeft te worden. Naast pluggen en gaskamers zijn ook oplosbare afsluitingen geschikt. Deze oplosbare afdichtingen spoelen namelijk gemakkelijk weg zonder dat er risico op schade is. Interne schade van de slang moet altijd zoveel mogelijk vermeden worden. Interne schade kan ontstaan door verkeerde materiaalkeuze of zuiveringsapparatuur. Geen interne zuivering resulteert namelijk net als onvoldoende gasdekking in verkleuring of verkoling. De corrosieweerstand is dan niet meer voldoende waardoor de las onvoldoende hygiënisch is.
De uiteindelijke kwaliteit van een las
Alleen wanneer de opening van de las gecontroleerd en consistent is, kan doorlassing en een gelijkmatige lasrups bereikt worden. Daarbij is een goede voorbereiding cruciaal. Een las van goede kwaliteit kan vrij eenvoudig gemaakt worden met behulp van gemechaniseerd gereedschap die helpen bij de voorbereiding. Voorbeelden hiervan zijn het exact recht afzagen van de buis of het aanschuinen van de buis, zoals te zien op afbeelding 2 en 3. Dit gereedschap kan helpen bij het maken van vlakke vierkante of afgevlakte buisuiteinden zonder dat daarbij ruwheid of kromtrekkingen ontstaan. Voorwaardes daarbij zijn wel dat het gereedschap op de juiste manier wordt gebruikt en dat het gemaakt is van materialen die passen bij het buismateriaal dat wordt gelast.
De uiteindelijke kwaliteit van een las kan worden beoordeeld door directe of indirecte visuele inspecties. Voorbeelden van indirecte visuele inspecties zijn endoscopie of röntgenstraling. Endoscopie is goed inzetbaar voor een interne visuele inspectie. Daarbij is het wel van belang dat men dat voorzichtig is om geen interne oppervlakte beschadigingen te maken. Mocht er toch schade ontstaan, kan het eventueel worden opgelost door het oppervlak te beitsen of passiveren.
Bij automatisch lassen kan namelijk de herhaalbaarheid en consistentie worden gegarandeerd, wat leidt tot een betere controle op het lasproces

Naam: Juul Jenneskens
Adviseur
Neem gerust contact op als u vragen heeft over dit onderwerp. Samen met mijn collega's sta ik klaar om u te helpen!
Neem contact op met Juul Jenneskens 077 467 3555 [email protected]
Liever direct een adviesgesprek aanvragen?